برای بیان حرکتهای توده ای زمین از اصطلاحات گوناگونی استفاده شده است که از جمله این اصطلاحات می توان به موارد ذیل اشاره نمود
الف ) mass movement : حرکت توده ای
ب ) mass wasting : هدررفت توده ای
ج ) mass transport : انتقال توده ای
د ) slop movement : حرکت دامنه ای
و ) landslide : زمین لغزش
ه ) land slip : زمین لغزه – سرش زمین
علی رغم سابقه مطالعه طولانی(بیش از صد ساله) حرکتهای توده ای، به علت تعدد انواع و رفتار این نوع حرکات، هنوز در مورد تعریف حرکتهای توده ای زمین، اختلاف نظر و مشکلات بارزی وجود دارد. تا کنون تعاریف متعدی توسط محققين مختلف برای حرکت توده ای ارائه شده است که مفاهيم مشترکي از آنها تداعي مي شود. از بین این تعاریف، موارد ذیل را می توان ذکر نمود :
1- ITC هلند: حرکت توده ای، حرکت توده ای از مواد سنگی، خاکی و واریزه ای به سمت پایین شیب می باشد؛ زمانی که تنش برشی از مقاومت برشی مواد دامنه ای بیشتر گردد.
2- انجمن بین المللی مهندسی زمین شناسی(ISEG): حرکت توده ای، جابجایی به سمت پایین توده ای از مواد شامل خاک مهندسی (خاک و واریزه) و سنگ بستر بر روی یک شیب می باشد.
3 – شوستر1978 : حرکت توده ای، حرکت به سمت پایین یا بیرون مواد تشکیل دهنده دامنه شامل سنگ و خاک طبیعی، خاکریزه های مصنوعی و یا ترکیبی از آنها می باشد.
4 – کانفورث2005: حرکت توده ای، در برگیرنده کلیه انواع حرکات دامنه ای بوده و عموماً به رویدادهایی گفته می شود که بر اثر ناپایداری در دامنه ها اتفاق افتاده و سبب جابجایی توده ای از مواد در طول دامنه می شود. 5 – کرودن1991: حرکت توده ای، فرآیندی است که منجر به حرکت توده ای از مواد سنگی، خاکی یا ترکیبی از آنها به سمت پایین دامنه می شود . 6- نلسون: حرکت توده ای، حرکت به سمت پایین شیب رگولیت، تحت تأثیر نیروی گرانشی، بدون تأثیر عوامل حملی مانند آب، یخ یا باد می باشد .
با توجه به این تعاریف، می توان چنین بیان نمود که حرکت توده ای، حرکت حجم عظیمی از توده های خاک، سنگ یا مجموع آنها، به طرف پایین شیب، تحت تأثیر نیروی ثقل می باشد .
لازم به ذکر است که در اکثر موارد، به جای اصطلاح حرکت توده ای، از واژه زمین لغزش یا landslide استفاده می شود. واژه زمين لغزش، جداي از مفهوم ارائه شده آن به واسطه اجزاء و كلمات متشكله، داراي مفهوم وسيعتر و جامعتري ميباشد. زيرا پديدهاي كه تحتعنوان زمين لغزش (در ترجمه لغوي) شناخته ميشود، به دو كلمة زمين و سطح لغزش مشخص، محدود نميگردد.
واژه landslide در معنای وسیع به صورت جمع متعارف با حرکت توده ای می باشد و تمامی انواع حرکات توده ای را در بر می گیرد؛ اما در معنای محدود و به صورت مفرد فقط شامل تیپ خاصی از حرکتهای توده ای مواد دامنه ای می شود که در شرایط خاصی به وقوع می پیوندد .
|
|
حرکتهای توده ای